Psst. Kiilopää is een dorpje in Finland, niet ver van de Russische grens, 250 kilometer boven de poolcirkel. Het is er koud, makkelijk 30 graden onder nul, en stil, want sneeuw absorbeert lawaai. Dáár bied ik iedereen van harte zeven dagen vakantie aan, in de etymologie van wat vakantie is: leeg.

Kiilopää is erg geschikt om te ontsnappen aan een jaar waarin de soep véél en véél te heet werd gegeten. Er is niks te zien, behalve wit en soorten van wit. U logeert er in een blokhut met houtkachel en uitzicht op alweer niks. Overdag komt u haast niemand tegen. Wie u ziet moeit zich niet. En rendieren zijn a priori niet geïnteresseerd.

‘s Avonds wandelt u een kilometer door de sneeuw voor uw halfpension. In het restaurant eet u wat het buffet u biedt. Vies of niet. Van de hele dag 60 graden te stoken van min tot plus krijgt een mens vulgaire honger, los van sterren en smaken.

Na de maaltijd wandelt u door het donker terug naar de hut, trekt uw knetterend thermisch ondergoed uit en neemt een sauna. Om halfnegen ligt u uitgeput in bed, te moe om verder te lezen in De stilte en het meisje, van Peter Høeg. Al goed, want het einde van het boek is geen aanrader.

Mag ik u ten slotte vragen om in Kiilopää geen sneeuwscootersafari te boeken Dat ik miljaar uw tweetakt niet door de sneeuw hoor snerpen. Ik ben namelijk ook zelf aan mijn wensen toe. Psst.

(eerder verschenen in De Morgen)

Ingrid en Heidi zijn twee vriendinnen met een hobby: offshore racen. Samen zijn ze piloot en co-piloot van een powerboat. De Capelli Raid Extreme is negen meter lang, heeft twee motoren van ieder 350 pk en haalt vlot 50 knopen oftewel 90 kilometer per uur. Tante Annie ging mee aan boord tijdens de laatste race van het seizoen en besloot: De zee is een boosaardig wijf.

Aan de telefoon was ik niet onder de indruk. Topsnelheid 50 knopen, 90 kilometer per uur, en zoiets noemen ze racen? Dat pers ik desnoods ook uit mijn brommer. Intussen ben ik beter op de hoogte. Op zee moet je snelheden vermenigvuldigen met drie. Dat maakt 270 kilometer per uur. Desalniettemin, afspraak in de jachthaven van Zeebrugge, voor de Belgian Offshore Challenge, waarschijnlijk de laatste race van het jaar. Voor Ingrid en Heidi is het een hoogdag. Ze hebben de wind de hele week in het oog gehouden, op windfinder.com. De vooruitzichten zijn slecht.

Een gewatteerde vissersbroek
“Heb je waterdichte kleren meegenomen”, vraagt Ingrid bij mijn aankomst in Zeebrugge. Nochtans sta ik wat mij betreft compleet waterdicht op de kaai. Ik heb een dikke trui aan met een kap, jeans, een leren jas en cowboylaarzen. Het maakt geen indruk. En die handtas is ook geen goed plan. Ik krijg een dikke regenjas ten leen en een hele grote, gewatteerde vissersbroek met uitgeleurde bretellen. Daarna is is er nog iets wat ik moet weten. Het is acht beaufort op zee. De golven zijn drie meter hoog.
Of ik al ooit heb gevaren? Ik antwoord van wel, terwijl ik mij eigenlijk alleen het piratenschip van Bobbejaanland herinner. Ingrid en Heidi zijn eerlijker. Bij acht beaufort hebben ze nog nooit gevaren en racen is al helemaal niet aan de orde. Vandaag geen heksentoeren. De hele powervloot gaat rustig richting Breskens varen, een Zeeuws dorpje op de rand van de Noordzee en de Westerschelde. Kwestie van een beetje te wennen.
Ik mag kiezen waar ik ga zitten. Vooraan in de boot gaat het het hardst. Achteraan ben je zeker dat nat wordt. Zelf noemen ze het een compromis. Maar ik vind het pest en cholera. Uiteindelijk kies ik voor de jockey rechts vooraan, een stoeltje gelijk een hobbelpaard. Met handvat. Als het niet meer gaat, hoef ik alleen maar mijn hand op te steken. Niet dus. De hele vaart houd ik het handvat in een dubbele klauw.

Warm kwijl
Het water in de Zeebrugse jachthaven is kalm, maar schijn bedriegt. “De Noordzee heeft haar grilletjes”, zeggen Ingrid en Heidi. “In de zomer zijn we nog naar Engeland geweest. De zee was plat. De wind stond goed. In 4,5 waren op The Isle of White. Daarna sloeg het weer helemaal om. Het heeft 11 uur geduurd voor we terug waren. We hebben de hele tijd achter een ferry gehangen om te schuilen voor de wind. Noorderwind is het ergste wat je kunt hebben. Vandaag staat er noorderwind.”
Ik besef ineens dat ik vergeten ben om naar het toilet te gaan. En misschien had ik ook beter een Touristil genomen. Drie West-Vlaamse mannen stappen in. Ze willen weten of ik rap schrik heb. Het is niet makkelijk om ze te overtuigen met een Limburgs accent. Ik ben een kind uit de bossen, het kneusje van de boot. Ze lachen. Eén van de drie heeft een soort duikbril voor over zijn gewone bril. Voorlopig heb ik nog de puf om het een belachelijk gezicht te vinden. We vertrekken met Twee keer 350 pk. Het laatste wat ik hoor is dat Zeebrugge een spookgat is. Daarna is er niets meer. De Capelli Raid Extreme knalt door de jachthaven. Het gaat hard. Niemand kan nog iets zeggen. Mijn ogen tranen en over mijn wang loopt een spoor van warm kwijl.
In het zogenaamde spookgat vertragen we. Dit heb ik nog nooit gezien. De golven zijn zo hoog als huizen. En ze komen van overal. Ik moet aan mijn moeder denken. Het is goed dat ze er niet bij is. In de verte schiet een andere powerboat als een raket over de golven, los van het water en in de lucht. Het is precies gelijk op tv. Ik dank de hemel voor mijn vissersbroek met uitgeleurde bretellen. Daarna gaan we offshore.

De bus terug
Het is de hel. Ik heb schrik. Mijn broek is nat. Het zou best kunnen dat ik erin heb geplast. De noorderwind slaat op mijn trommelvlies. Er volgt een klets zoutwater. De boot klimt op een golf. De pk’s haken in het water. We komen los. Ik voel mijn maag. En we komen met een bots terug neer, een meter of vier lager. Hiervoor hebben ze kraakbeen uitgevonden. Mensenlief, mijn rug. Morgen lig ik de hele dag met een tube Voltaren in de zetel. Het duurt an-der-half uur voor we in Breskens zijn. Ik weet niet waarom ik dit wilde doen en ik begrijp niet hoe dit een hobby kan zijn. Van twee vrouwen dan nog.
Ingrid doet administratief werk in Brugge Marine Center. Heidi is gerant van een AVA-winkel. Voor hen is de zee ontspanning, geen boosaardig wijf. Het gaat om de snelheid en de actie. En om de boterkoeken en de chocolade die ze meenemen voor onderweg. Bang zijn ze nooit. “We vloeken alleen als we een golf verkeerd hebben ingeschat. Veiligheid komt eerst. Wie roekeloos is op zee, haalt het niet. Je moet vertrouwen hebben, in de boot en in elkaar.” Ze zijn al drie jaar piloot en co-piloot. Heidi stuurt. Ingrid geeft gas. “Je moet losjes op je benen staan, dansen op de golven”, zeggen ze. “De zee is de enige plaats waar we nog voluit kunnen gaan. Overal zijn er snelheidsbeperkingen.” Ingrid en Heidi hebben girl power. Ik schijn een typische beginner te zijn. Verkrampt is het woord. Ik ben op. In Breskens wil ik met de bus terug naar Zeebrugge.

Paus van de powerboat
Gelukkig is Thomas Vandamme met de auto. Hij is huisarts en offshore racer, organisator van de wedstrijd ook. Ik voel me meteen veilig. Goddank voor het wiel en de zwaartekracht. Onderweg vertelt de man honderduit over de Birreta, zijn powerboat, gekocht van Fabio Buzzi, de paus van de powerboat. Stefano Casiraghi zat in één van zijn boten toen hij stierf. Wat niet wil zeggen dat offshore gevaarlijk is. Nu ja, aan zulke snelheden verandert de zee in een betonnen muur. Thomas praat rustig, vol vertrouwen, zonder zweem van machismo. Offshore ís vreemd genoeg niet macho. Niemand kijkt ervan op dat twee vrouwen meedoen aan de race. Mijn verbazing is compleet voor eigen rekening. Ook als ik Ingrid en Heidi even later met natte sokken op de kaai van Zeebrugge zie staan. Met een kop vol uitgeregend pluis. “Coupe Zeebries”, zeggen ze. “Het hoort erbij.”

(Eerder verschenen in De Morgen)

Flegma. Klinkt vies. Stinkt naar wat het wil zeggen. Lijkt op iets wat je moet ophoesten, lauw en bedorven. Pudding uit je binnenste, zoiets. De snuggere lezer weet misschien wat flegma is en uit welke opening het naar buiten kan komen, maar ik heb het moeten opzoeken. Want ik schijn ermee te zijn behept. Met flegma.

lees meer »